Wat is een wissel in voetbal?

Een wissel gebeurt alleen tijdens een onderbreking van het spel en met toestemming van de scheidsrechter. De vierde official steekt het bord met de rugnummers op; de vertrekkende speler verlaat het veld bij de dichtstbijzijnde lijn, en de invaller sluit aan vanaf de middenlijn.

Alleen spelers die op de wedstrijdlijst staan, mogen invallen, en een gewisselde speler kan in diezelfde wedstrijd niet terugkeren. Elke wissel is dus onomkeerbaar, wat het tot het meest beslissende middel maakt dat een trainer tijdens de wedstrijd in handen heeft.

De toegestane hoeveelheid is in de loop der tijd gegroeid: drie wissels waren decennialang de standaard, en vijf werd permanent naarmate de speelkalenders zwaarder werden. Om het spel vloeiend te houden, moeten de vijf over het algemeen over drie onderbrekingen verdeeld worden, waarbij de rust niet als een van die onderbrekingen telt.

Toernooien die verlenging spelen, kennen doorgaans een extra wissel toe. Wissels vanwege een hersenschudding vallen in veel toernooien buiten de normale telling: de veiligheid van de speler wordt niet gevraagd binnen een quotum te passen.

Frisse benen tegenover vermoeide verdedigers tonen hun waarde het duidelijkst in het laatste half uur. Een wissel doet meer dan energie herstellen: gecombineerd met een systeemwijziging kan het het hele speelplan veranderen.

Timing is een vak op zich. Vroeg wisselen geeft de tegenstander tijd om te reageren; laat wisselen verspilt minuten. Een defensieve wissel om een voorsprong te beschermen en een dubbele aanvallende wissel om er een achterna te jagen, zijn twee gezichten van dezelfde regel.